บทความนี้สรุปหลักการสำคัญที่ทีมวิศวกร Bluework ใช้ออกแบบห้องผ่าตัดในโครงการที่ผ่านมา
เพื่อให้เจ้าของโรงพยาบาลและทีมแพทย์เห็นภาพรวมก่อนเริ่มโครงการ
โดยทั่วไป ห้องผ่าตัดจะถูกออกแบบให้ความดันอากาศภายในสูงกว่าพื้นที่รอบข้างเล็กน้อย เพื่อให้อากาศไหลออกจากห้องเสมอ
และป้องกันไม่ให้ฝุ่นหรือเชื้อโรคจากทางเดินไหลเข้ามาถึงโต๊ะผ่าตัด
1. ทำไมห้องผ่าตัดต้องเป็นแรงดันบวก
แผลผ่าตัดเป็นจุดที่ติดเชื้อได้ง่ายที่สุด การรักษาแรงดันบวกทำให้อากาศสะอาดที่ผ่านแผ่นกรอง HEPA ไหลจากเหนือโต๊ะผ่าตัดออกสู่ขอบห้อง
แล้วถูกดูดกลับที่ระดับล่างใกล้พื้น ทิศทางลมแบบนี้ช่วยพาอนุภาคออกจากบริเวณผ่าตัดอย่างต่อเนื่อง
หากแรงดันไม่ถูกต้อง เช่น ประตูรั่วหรือระบบดูดอากาศแรงเกินไป อากาศจากทางเดินจะไหลย้อนเข้าห้องทันทีที่เปิดประตู ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่มองไม่เห็นด้วยตา
2. ค่ามาตรฐานสำคัญตาม ASHRAE 170
มาตรฐาน ASHRAE 170 กำหนดให้ห้องผ่าตัดมีการเปลี่ยนอากาศรวมไม่น้อยกว่า 20 ครั้งต่อชั่วโมง โดยเป็นอากาศภายนอกอย่างน้อย 4 ครั้งต่อชั่วโมง
รักษาอุณหภูมิประมาณ 20–24°C และความชื้นสัมพัทธ์ 20–60%
นอกจากตัวเลขแล้ว ทีมออกแบบต้องกำหนดตำแหน่งหัวจ่ายลม ช่องลมกลับ และแรงดันต่างระหว่างห้อง
ให้สัมพันธ์กับผังทางสะอาดและทางของใช้แล้วตั้งแต่ขั้นออกแบบ
3. จุดที่มักพลาดตอนก่อสร้าง และวิธีป้องกัน
ปัญหาที่พบบ่อยคือรอยต่อฝ้าและผนังที่ปิดไม่สนิท ช่องเดินท่อที่ไม่ได้อุดกันอากาศ และประตูที่ไม่เหมาะกับห้องแรงดัน สิ่งเหล่านี้ทำให้รักษาแรงดันไม่ได้
แม้ระบบปรับอากาศจะออกแบบถูกต้อง
Bluework จึงให้วิศวกรตรวจงานทุกขั้นตอน และทดสอบปรับสมดุลระบบ (TAB) พร้อมวัดค่าแรงดันจริงก่อนส่งมอบ
เพื่อให้ห้องพร้อมใช้งานและผ่านการตรวจรับตั้งแต่ครั้งแรก